Halojen Free Spiral Boru Nedir? Alev Yayan ve Alev Yaymayan Serilerin Farkı
Yangın anında bir elektrik tesisatının en tehlikeli bileşeni kablo yalıtımı ve kablo koruması olabilir. Geleneksel PVC malzeme yüksek sıcaklıkta halojen bazlı gazlar açığa çıkarır; başta hidroklorik asit (HCl) olmak üzere bu gazlar hem insanlar için zehirlidir hem de metal ekipmanlar üzerinde tahribat yaratır. Halojen free (H.Free) malzeme bu riski yapısal olarak ortadan kaldırır.
Aveo Plastik, kablo korumasında yangın güvenliğini ön planda tutan projeler için dört farklı H.Free spiral boru serisi üretmektedir: HSB (alev yayan), HSC (alev yaymayan), THS (kılavuz telli alev yayan) ve THB (kılavuz telli alev yaymayan). Bu rehberde her serinin ne anlama geldiğini, aralarındaki kritik farkı ve hangi uygulamada hangisini seçmeniz gerektiğini ele alıyoruz.
Halojen Free Malzeme Ne Sağlar?
H.Free malzeme, yanma ya da ısınma sırasında halojen bileşikler (klor, flor, brom) içeren gazlar üretmez. Bu özelliğin iki somut sonucu vardır.
Birinci sonuç, insan güvenliğidir. Yangın mahallindeki dumanın zehirliliği dramatik biçimde azalır. Tahliye sürecindeki insanlar daha uzun süre bilinçli kalır ve kaçış yollarını görebilir.
İkinci sonuç, ekipman korumasıdır. HCl gazı metal yüzeylerde korozyon yaratır; sunucu odaları, tıbbi cihazlar ve kontrol panolarının bu gazdan korunması uzun vadeli ekipman güvenilirliği açısından kritiktir.
Alev Yayan ve Alev Yaymayan: İki Kritik Kategori
H.Free malzeme tek başına yeterli değildir; iki farklı yangın davranışı ayrımı seçimi belirler.
Alev yayan (flame propagating): Alev kaynağı varlığında boru yanar ve ateşi komşu bölgeye aktarabilir. Ancak standart PVC'den farklı olarak H.Free formülasyon sayesinde zehirli gaz üretimi minimumdur. Bu sınıf, halojen içermeme zorunluluğu olan ancak alev yayılım kısıtlaması gerekmeyen uygulamalar için uygundur.
Alev yaymayan (non-flame propagating): Alev kaynağı uzaklaştırıldığında boru kendi kendine söner ve alevlerin komşu bölgeye yayılmasını engeller. Bu özellik kritik tesisat güzergahlarında yangın kompartımanlaşmasını destekler. Alev yaymayan sınıf, zorlu proje şartnamelerinin çoğunda zorunlu tutulan standarttır.
Aveo Plastik HSB Serisi: H.Free Alev Yayan Spiral Boru
HSB serisi gri renkli, halojen free alev yayan spiral borudur. Nominal çap değerleri şöyledir:
- HSB-160 – Nominal 16mm (İç Çap 12mm, Dış Çap 15,8mm) – 100 Mt./Ambalaj
- HSB-200 – Nominal 20mm (İç Çap 16mm, Dış Çap 19,8mm) – 100 Mt./Ambalaj
- HSB-250 – Nominal 25mm (İç Çap 20mm, Dış Çap 24,8mm) – 100 Mt./Ambalaj
- HSB-320 – Nominal 32mm (İç Çap 25mm, Dış Çap 31,6mm) – 50 Mt./Ambalaj
- HSB-400 – Nominal 40mm (İç Çap 32mm, Dış Çap 35,6mm) – 50 Mt./Ambalaj
HSB serisi, halojen içermeme zorunluluğu olan ancak alev yayılım kısıtlamasının şartnamede yer almadığı orta düzey güvenlik gereksinimleri için uygundur.
Aveo Plastik THS Serisi: Kılavuz Telli H.Free Alev Yayan Spiral Boru
THS serisi, HSB ile aynı H.Free alev yayan özelliğe sahipken boru içinde çelik kılavuz tel bulunmaktadır. Uzun güzergahlarda kablo çekme işlemini tek kişiyle gerçekleştirmeyi mümkün kılar.
- THS-160 – Nominal 16mm – 100 Mt./Ambalaj
- THS-200 – Nominal 20mm – 100 Mt./Ambalaj
- THS-250 – Nominal 25mm – 100 Mt./Ambalaj
- THS-320 – Nominal 32mm – 50 Mt./Ambalaj
- THS-400 – Nominal 40mm – 50 Mt./Ambalaj
Aveo Plastik HSC Serisi: H.Free Alev Yaymayan Spiral Boru
HSC serisi, en yüksek yangın güvenliği gerektiren uygulamalar için tasarlanmış H.Free alev yaymayan spiraldir. Alev kaynağı uzaklaştırıldığında söner ve alevlerin yayılmasını engeller.
- HSC-160 – Nominal 16mm (İç Çap 12mm, Dış Çap 15,8mm) – 100 Mt./Ambalaj
- HSC-200 – Nominal 20mm (İç Çap 16mm, Dış Çap 19,8mm) – 100 Mt./Ambalaj
- HSC-250 – Nominal 25mm (İç Çap 20mm, Dış Çap 24,8mm) – 100 Mt./Ambalaj
- HSC-320 – Nominal 32mm (İç Çap 25mm, Dış Çap 31,6mm) – 50 Mt./Ambalaj
- HSC-400 – Nominal 40mm (İç Çap 32mm, Dış Çap 35,6mm) – 50 Mt./Ambalaj
Aveo Plastik THB Serisi: Kılavuz Telli H.Free Alev Yaymayan Spiral Boru
THB serisi, HSC'nin kılavuz telli versiyonudur. Alev yaymayan güvenlik özelliğini uzun güzergah kablo çekme kolaylığıyla birleştirir.
- THB-160 – Nominal 16mm – 100 Mt./Ambalaj
- THB-200 – Nominal 20mm – 100 Mt./Ambalaj
- THB-250 – Nominal 25mm – 100 Mt./Ambalaj
- THB-320 – Nominal 32mm – 50 Mt./Ambalaj
- THB-400 – Nominal 40mm – 50 Mt./Ambalaj
Hangi Seriyi Seçmeli? Karar Rehberi
Şartnamenizde "halojen free" zorunluluğu varsa ama alev yayılım kısıtlaması belirtilmemişse HSB veya THS seçin.
Şartnamenizde "halojen free + alev yaymayan" zorunluluğu varsa HSC veya THB seçin.
Güzergah 5 metreden uzunsa veya erişimi zor bir geçiş söz konusuysa kılavuz telli THS veya THB tercih edin.
Kısa ve erişimi kolay güzergahlarda maliyet optimizasyonu için standart HSB veya HSC yeterlidir.
Zorunlu Kullanım Alanları
H.Free alev yaymayan sınıf; hastaneler, okullar, kreşler, alışveriş merkezleri, oteller, metro ve havalimanı gibi insan yoğunluğunun fazla olduğu yapılarda proje şartnamesinde genellikle zorunlu tutulur. Enerji santralı, veri merkezi ve telekomünikasyon altyapılarında da kritik kablo güzergahları için H.Free tercih edilmektedir.
Standart plastik spiral boru uygulamaları için PSB ve TSB serilerini, ağır sanayi koruması için çelik spiral boru sayfamızı inceleyebilirsiniz. Yeraltı tesisatları için halojen free kangal boru serisine, kablo bağlantı noktalarını korumak için termoplastik buat sayfamıza da göz atabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
H.Free spiral boru standart PVC spiralle aynı boyutlarda mı?
Aveo Plastik H.Free spiral borular 16mm'den 40mm'ye kadar nominal çaplarda sunulmaktadır. Standart PSB/TSB serisi 12mm'den başladığından çok ince çaplarda H.Free seçeneği yoktur; bu durumda standart seri veya alternatif koruma yöntemi düşünülmelidir.
Gri renk mi zorunlu?
Endüstri standardı H.Free spiral borular gri renkte üretilir. Bu renk, sahada standart siyah PVC spiralden ayırt edilmeyi kolaylaştırır ve H.Free boru olduğunu görsel olarak işaretler.
Kılavuz telli ile standart arasındaki fiyat farkı önemli mi?
Kılavuz tel eklentisi maliyete yansır ancak uzun güzergahlarda kurtardığı işgücü maliyeti bu farkı genellikle karşılar.